BORSA SİHİRBAZLARI Market Wizards Yazar: Jack D. Schwager Çevirmen: Ali Perşembe
Dünyanın en başarılı trader'ları nasıl bir yılda - hatta birkaç saatte - milyonlarca dolar kazanıyorlar? Onlar bu paha biçilmez kerametin birer sihirbazı mı, gelişigüzel piyasa piyangosunun başlarına talih kuşu kondurarak müthiş zengin ettiği birkaç seçilmiş şanslı mı? Bu eşi görülmemiş başarının sırları ne? Değişik piyasalardan zirvedeki trader'larla yaptığı röportajlardan sonra piyasa uzmanı Jack D. Schwager şu sonuca varıyor: Her ne kadar trader başarısının arkasında bir yöntem olduğu şüphe götürmese de röportaja katılan trader'ların hepsi, hatta çoğunluğu bile tek bir ortak yaklaşım kullanmıyor. Kimisi sadece fiyat hareketlerini izleyen birer teknisyen, diğerleri bir piyasa, bir sanayi kolu veya bir şirket hakkındaki bilgilerini baz alarak, gelecekteki fiyat seviyelerini tahmin etmeye çalışan birer temel analist. Kimi kişisel dürtü ve sezgisi, kimi ise tamamiyle otomatik sistemlere göre hareket ediyor. Daha da ilginç olan, Schwager'ın, yöntem ne kadar önemli bir rol oynasa da, röportajlarda sık sık su yüzüne çıktığı gibi,yönteme 'doğru' bir aklî denge ve sağlamlığın eşlik etmesinin zorunlu olduğu bulgusu. İşin sırrı, bir yaklaşımdan ziyade, daha çok kişisel tutumda yatıyor gibi görünüyor. Zirvedeki trader'ların başarılarının arkasında hangi aklî disiplinler, hangi duygusal reaksiyonlar, hangi elle tutulmaz, gözle görülmez kişisel nitelikler bulunuyor? Bir çoğu iflas edip kaybolurken, bu trader'ların mucizeler yaratmalarına olanak sağlayan şeyler ne? Borsa Sihirbazları , bu profesyonel trader'ların beyinlerinin içine girmenizi sağlıyor. Başarılarının unsurları… değişik piyasalarda kullanılan değişik yaklaşımlar… herbirinin riayet ettiği trading kuralları… diğer trader'lara kişisel öneriler… bunların hepsi Borsa Sihirbazları'nda. Borsa Sihirbazları'nda röportajları yayınlanan sıradışı isimlerden bazıları:
Borsa Sihirbazları bugüne kadar Wall Street üzerine yazılan en büyüleyici kitaplardan biri. Bu "sihirbazlardan" birkaçı benim de arkadaşım. Jack Schwager onların çalışma yöntemlerini çok iyi yakalamış. - Martin W. Zweig, Ph. D., Editör, The Zweig Forecast İşe yarayacak bir yöntem geliştirmek oldukça zordur. Sonrasında ise yönteminizden faydalanmak için bir deneyime sahip olmanız gerekir. Fakat hepsinden zor olanı, yapılan analizi paraya çevirmektir. İnanmıyorsanız bir deneyin. Bu kişiler herşeye sahip: Bir yöntem, tüm dikkat dağıtıcı etkenler ve baskılara rağmen, her seferinde aynı kararlılıkla davranmalarını sağlayan inanç ve disiplin. Onlar Wall Street'in kahramanlarıdır ve Jack Schwager'ın kitabı bu karakterleri canlı bir şekilde hayatımıza taşıyor. - Robert R. Prechter, Jr., Editör, The Elliott Wave Theorist
İÇİNDEKİLER Giriş Kendi Hikâyem BÖLÜM 1: VADELİ (FUTURES) PİYASALAR VE DÖVİZ KURLARI Vadeli piyasaların sırrını keşfetmek İnterbank döviz piyasasının tanımı Michael Marcus: Bitkiler iki kere hastalanmaz Bruce Kovner: Küresel trader Richard Dennis: Bir efsane emekli oldu Paul Tudor Jones: Agresif trading sanatı Gary Bielfeldt: Evet, Peoria'da bile hazine bonosu alınıp satılır Ed Seykota: Herkes istediğini elde eder Larry Hite: Riske saygı duymak BÖLÜM 2: HİSSE SENETLERİ Michael Steinhardt: Değişik algılar kavramı William O'Neil: Hisse senedi seçme sanatı David Ryan: Hisse senedi yatırımı hazine avcılığıdır Marty Schwartz: Şampiyon trader BÖLÜM 3: HERŞEYDEN BİRAZ James B. Rogers, Jr.: Değeri satın alıp histeriyi satmak Mark Weinstein: Yüksek yüzdeli trader BÖLÜM 4: BORSA SALONUNUN BAKIŞ AÇISI Brian Gelber: Eski broker, şimdi trader Tom Baldwin: Korkusuz salon trader'ı Tony Saliba: "Tek sözleşme" zaferi BÖLÜM 5: TRADING PSİKOLOJİSİ Dr. Van K. Tharp: Trading psikolojisi İşlem: Kişisel bir deneyim Ek Not: Rüyalar ve trading Son söz Ek 1: Program trading ve portföy sigortası Ek 2: Opsiyonlar: Temel esasların açıklaması Sözlük
KİTAPTAN BİR ALINTI Neden birçok trader para kaybeder? Çünkü hatalı olduklarını kabul etmektense para kaybetmeyi tercih ederler. Trader'ın kaybettiği bir pozisyon esnasında temel mantığı nedir? "Tapi olunca çıkarım." Neden tapi olunca çıkmak bu kadar önemli? Çünkü bu egoyu koruyor. "Egomun canı cehenneme, para kazanmak daha önemli," dediğim zaman para kazanan bir trader oldum. Daha iyi bir trader olmak isteyen ortalama birine ne öneride bulunursunuz? Zarardan çıkmayı öğrenin. Para kazanırken en önemli şeylerden biri, zararı kontrol edebilmektir. Ayrıca, sermayeniz iki veya üç katına çıkmadan pozisyonunuzu büyütmeyin. Çoğu trader, para kazanır kazanmaz büyük oynamaya başlayarak hata yapar. Bu batmaya giden kestirme yoldur. (…) Kayıba uğradığınız bir dönemin üstesinden nasıl geliyorsunuz? (…) Eğer sorun girdiğiniz kötü bir pozisyondan kaynaklanıyorsa, hemen bu pozisyondan çıkmanız gerekir. Siz böyle mi yapıyorsunuz? Evet. Ya pozisyonumu likide ediyorum ya da nötrleştiriyorum. Bindiğiniz teknenin içersinde su birikmişse, bu suyu dışarı atmak için başka bir delik daha açamazsınız. Başarılı işlem yapılmasını sağlayan unsurlar nelerdir? Net düşünce, konsantrasyonu koruma ve aşırı disiplin. Disiplin bir numaradır. Kendiniz için bir teori geliştirin ve buna bağlı kalın. (…) Hisse senedi seçerken çok katı bir yöntem kullanıyorsunuz. Sonuçta kazanma/kaybetme oranınız yüksek oluyor mu? Hayır, sadece 50/50, çünkü zararlılardan çabuk çıkıyorum. Azami zarar sınırım %7'dir ve genelde bu seviyeden daha çabuk çıkarım. Parayı o yıl içinde ikiye üçe katlayan kağıtlardan kazanırım. Bu işlemlerden elde ettiğim kârlar küçük kayıpları telafi eder. Bir hisse senedini genelde ne kadar elinizde tutuyorsunuz? En çok kazandıran hisse senetlerini elimde yaklaşık altı ilâ oniki ay, o kadar güçlü olmayan hisse senetlerini yaklaşık üç ay ve zarar etmeme neden olan hisse senedini iki haftadan az bir süre elimde bulunduruyorum. Satın Al | Kitap Listesi