YATIRIM FONLARI 2007
YILI DEĞERLENDİRMESİ
Ali Perşembe
19 Ocak 2008,
Dünya Gazetesi
2007 yılında Türk parası dolar karşısında değerlenmesini hızlandırarak sürdürürken YTL yatırımcısı %17,52lik bu yükselişten payını aldı. Yıl sonu itibariyle hazine bonosu yatırımcısı da %16,5lik oranlardan faydalanabildi. Yine yıl sonu itibariyle ÜFE %5,94, TÜFE ise 8,39 olarak gerçekleşti. On iki aylık ortalamalara göre ÜFE %6,31, TÜFE ise 8,76 oldu. Euro dolara karşı yılı %10,56lık yükselişle bitirirken uluslarararası piyasaların yıldızı altın oldu. Altın 2007 yılında %31,54 prim yaptı. Yurt içi piyasaların yıldızı ise İMKB idi. İMKB 100 Endeksi 2007 yılında %41,98 prim yaptı.
Buna mukabil A tipi yatırım fonlarının performansı, her yıl olduğu gibi, İMKB endekslerinin çok altında kaldı. İMKBnin %41,98lik yükselişine karşılık ortalama olarak A tipi fonlar %23,44 primlenebildiler. B tipi fonlar da gösterge bono getirisi olan %16,5i geçemeyerek ortalama %14,84 getiri sağlayabildiler.
Toplam yatırımcı sayısının yaklaşık 3 milyon kişi gibi kemikleşmiş bir rakamdan bir türlü sıçrayamayışının arkasında belki de fonların performansındaki bu zayıflığın ve pahalı yönetilmelerinin rolü vardı. 2007 yılında yatırımcı sayısının artmadığı gibi özelliklerinin de değişmediğine şahit olduk. Dolaşımdaki fonları portföy değerlerine göre ele aldığımızda piyasanın %97sinin B tipi fonlardan oluştuğunu, B tipi fonların %82sinin de Likit fonlar olduğunu gördük. Yatırımcı, fon yöneticilerine karşı dikkate değer bir güven teşhir etmezken, öte yandan da yatırım fonlarına yine geçmiş yıllarda olduğu gibi uzun vadeli yatırım araçları olarak bakmayı yine öğrenemedi ve yatırım fonlarının telefon faturalarını ve diğer günlük otomatik ödemeleri yapmak için kullanılan likit fonlardan ibaret olduğu görüşünü değiştirmedi. Dolayısıyla fonların toplam portföy değerleri 26,77 milyon YTL (22.98 milyar dolar) gibi uzun zamandır hamle yapamayan bir seviyede kaldı. Elbette iyilerdi vardı ama yatırım fonlarının performansları genelde yukarıda sıralanan ana kıstas yatırım araçlarının getirilerini yenemediği gibi fon yöneticileri de zincirlerini kırıp alternatif yatırım araçlarını kullanmakta çekimser kaldılar. Örneğin, işlem hacmi İMKBnin %40ına ulaşan VOBda gerçekleşen günlük 120.000 işlemin hemen hemen tamamı spekülatif amaçlıydı. Fon yöneticileri VOBa rağbet etmediler. Farklı enstrüman sayısının kısıtlı olmasının yarattığı kısır döngüyü delmek için çareler arayan sektörün yanıbaşında duran bir borsanın kullanılmaması hazin bir çelişkiydi. Diğer taraftan, yatırım fonu yöneticilerinin kurumsal yatırımcı kimliklerinin gereklerini tam olarak yerine getirdikleri de söylenemez. Eğer yatırım fonları kurumsal yatırımcı iseler, ilgilendikleri şirketlerin hisse senetlerinin alım satımına alaturka seans odalarının müdavimleri gibi yaklaşacaklarına belki de bu şirketlerin genel kurullarına katılıp, yönetimlerine müdahele edebilme yetkisine giden yolda ilerlemeler kaydetmeliler. Türkiye Kurumsal Yatırımcı Yöneticileri derneğinin bu amaçla kurulduğunu düşünmek istiyorum. Dernek, sektörü yıllardır içinde bulunduğu bu kısır döngüden çıkaracak insiyatifleri yaratacak adrestir, ancak bu yolda çalışıldığını ve nelerin amaçlanıp nelerin gerçekleştirildiği sektöre anlatılmalıdır. Yatırım fonlarına yatırım yapan 3 milyon kişi arasında dernek ve faaliyetlerinden haberdar olanların sayısı bir elin parmaklarını geçmez.
Tekrar yılın performansına dönelim. Son bir yıldır faaliyette olan 122 A tipi fonun sadece 8 tanesi endeksten daha iyi performans göstreebildi.
1 STRATEJİ DEĞİŞKEN 50.90%
2 FİNANS DJIST 20 BYF 48.34%
3 GLOBAL DEGİŞKEN PİRİ REİS 48.22%
4 GARANTİ MENKUL DEĞİŞKEN 47.73%
5 YKB ÖZEL BANK. İMKB30 ENDEKS 46.14%
6 AKBANK S&P/IFCI TÜRKİYE BYF 45.83%
7 VAKIF İMKB30 ENDEKS 43.84%
8 İŞBANK İMKB30 ENDEKS 43.68%
9 FINANS NFIST 20 BYF 41.25%
10 YKY IMKB30 IDX. 41.14%
En iyi getiri veren fon ile en kötü veren arasında bir yılda %58 performans farkı olması fon yöneticileri arasında büyük farklılıklar olabileceğine dikkat çekti. Bir yıldır değer kazanamayan 3 fon var. Getiri bazında yılı birincilikle tamamlayan Strateji Değişken fonu aynı zamanda 2, 3, 5, ve 10 yıllık sıralamalarda da başı çekerken on yıldır her ay ortalama %4,20 getiri vermeyi başardı. Aylık ortalama getiri sıralamasında Global Değişken %3,78 ile ikinci olurken, Eczacıbaşı Değişken fon da %3,74 ile üçüncü oldu.
Bir yıldır faaliyette olan 156 B tipi fonun hiçbiri endeksten daha iyi getiri veremezken 145 tanesi ÜFEyi yenebildi. Bunların arasında ancak 65 tanesi benchmark bononun getirisini altedebildi. En iyi ile en kötü fon arasındaki getiri farkının %55 olarak gerçekleşmesi fon seçiminin çok dikkatli yapılması gerektiğini ispatladı Bir yıldır getiri veremeyen 9 B tipi fon olması da başka bir trajediydi. B tipi fonların yıllık ilk onu şöyle gelişti:
1 TEB APS TEKSTİL ÖZEL DEĞİŞKEN 40.33%
2 BANK POZİTİF TAHV/BONO 25.55%
3 FORTİS YATIRIM TAHV/BONO 22.94%
4 ANADOLUBANK DEĞİŞKEN 22.21%
5 HSBC YAT. VARLIK YÖN. DEĞİŞKEN 21.84%
6 DENİZBANK DEĞİŞKEN 21.84%
7 FİNANS QUANT DEİŞKEN 21.70%
8 GARBO GARANTİ UZUN BONO ENDEKSİ 21.59%
9 GARBO GARANTİ GENEL BONO ENDEKSİ 21.48%
10 GARANTİ ÖZ.BİRİKİM DEĞİŞKEN 21.04%
Aylık ortalama getiri sıralamasında ise YKB Orta Vadeli Tahv/Bono fonu %3,74 ile birinci, HSBC Yatırım Değişken fon %3,58 ile ikinci olurken, Oyakbank Tahv/Bono fonu da %3,52 ile üçüncü oldu.
Tüm A ve B tipi fonları birlikte ele aldığımızda, her yüz fonun sekisi 2007 yılında, bırakın bono getirisini, %5,94lük ÜFEyi bile yenemedi.
Yıl sonu itibariyle, portföy değeri bazında fon ailelerinin pazar payları da (% olarak ilk on) şöyle oluştu:
İŞ 20.71
YAPI KREDİ 20.45
GARANTİ 13.86
AK 12.98
ZİRAAT 5.58
VAKIF 4.27
HSBC 4.06
FİNANS 3.76
TEB 3.40
OYAK 2.99
Not: Bu raporun ayrıntılarıyla daha geniş bir sunumu, farklı sıralama ve raporlar, ve fon derecelendirme notları her ay www.persembe.comdan edinilebilir.
Ali Perşembe
www.persembe.com