YATIRIM FONLARI DÜNYASINDA TRENDLER

Ali Perşembe
19 Ağustos 2006, Dünya Gazetesi

2006 yılının ilk çeyreğinin sonu itibariyle dünyadaki yatırım fonlarının net varlık değerleri 19.1 trilyon doları aştı.  Türkiye’de yatırım fonlarının net varlık değeri 16.3 milyar dolar ama bu rakam yılbaşına göre %17 azalmış.  Bu çeyrekte yatırım fonlarına gelen yeni paranın miktarı da 364 milyar euro’yu buldu.  Dünyanın en büyük iki yatırım fonu pazarı A.B.D. ve Avrupa.  Bu 19.1 trilyonluk varlık değerinin A.B.D. payı 9.3 trilyon dolar (yâni piyasanın %48.5’i).  Avrupa’nın bu rakamdaki payı ise %33.6. Sıralamada daha sonra Avustralya (%4.5), Brezilya (%2.9), Japonya (%2.8), Hong Kong (%2.7) ve Kanada (%2.6) geliyor.  Sadece A.B.D.’de fonların 2006 ilk çeyreği net nakit girdisi 171 milyar dolar oldu.  Dünya çapında, bu süre içinde para piyasası fonlarından net çıkış olurken A.B.D.’de bu kategori yeni pozitife döndü.

A.B.D.’deki yatırım fonlarının sayısı 8.000’in üzerinde.  Bu fonların 9.1 trilyon dolarlık net varlık değerlerinin hemen hemen yarısı A.B.D. dışında konuçlanmış.  Öte yandan bu paranın %56’sı hisse fonlarda (bu oran dünyada %48).

A.B.D.’deki 8.000 yatırım fonu arasında 201 adet Borsa Yatırım Fonu (BYF) var.  Bu rakam Türkiye’de 3.  A.B.D.’deki BYF’lerin varlık değerleri 300 milyar doların üzerinde.

A.B.D. fon endüstrisi 150,000 kişiye istihdam sağlıyor.  Orada yatırım fonu sahibi olan birey sayısı 91 milyon.  Bu rakam yatırım yapma yaşında olan nüfusun yarısı.  Bu bireylerin ortalama yaşı 48, %56’sı üniversite mezunu ve her biri portföyünde ortalama olarak 4 ayrı yatırım fonu bulunduruyor.  Bu portföylerin %80’inde hisse senedi fonları var.  Bu 91 milyon bireyin 64 milyonu (%70’i) ilk yatırım fonunu alalı 10 yıl olmuş.  %71’i yatırım fonu almadan önce profesyonel yatırım danışmanına danışıyor.  Ortalama hane halkı yatırım fonu portföy büyüklüğü 48.000 dolar.

Türkiye’de yatırım fonları sektöründe toplam yatırımcı sayısı bir türlü 3 milyon bireyi geçmiyor ve bu seviyede herhangi bir yukarı trend de yok.  Türk yatırımcısı, yatırım fonlarını parasını faiz ödeyen likit bir hesapta tutmak ve ay içinde telefon, elektrik, vs. faturasını ödemek için satın alıyor ve sektöre kısa vadeli bir yatırım aracı olarak bakıyor.  Bu paranın %96.5’i B tipi fonlara gidiyor.  A tipi fonlara giden paranın oranı sadece %3.57.  Bu oran, müzakere sürecini yaşayan bütün AB ülkelerinde olduğu gibi artmıyor ve artacak gibi de değil.  A tipi fonların içinde bile hisse senetlerinin tuttuğu yerin oranı %55’i geçmiyor.

 A.B.D.’deki 8.000+ yatırım fonu arasında hisse senedi piyasasının ortalama getirisinin üzerinde getiri verebilen fonların oranı %20’yi geçmiyor.  Bu cılız performansın arkasında portföy yöneticilerinin kabiliyetsizliği değil masraflar yatıyor.  Yatırım fonu alan birey, fonun aktif bir şekilde yönetilmesi hakkını satın aldığı için bazı masrafları üzerine alıyor.  Bunların arasında yatırım fonunun satış ekibinin maaşları, pazarlama masrafları, işlem komisyonları, yönetim ücretleri ve fon yöneticilerinin öğlen yemeğinde şık restornlarda yedikleri, içtikleri egzotik güzelliklerin fiyatları da var.

Son 20 yıl, Amerikalı yatırım fonu yatırımcısı için şahane olmadı.  Bu bireyler elde edebildiği yıllık ortalama gelir %2.5 oldu.  Halbuki bu süre içinde yıllık ortalama enflasyon götürüsü %3.1 olurken S&P 500 endeksi getirisi %12 oldu.

Türkiye’de resim bu kadar kötü değil.  Aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi, Türk yatırımcısı yatırım fonlarını uzun vadeli yatırım araçları olarak algılamaya başladığı zaman hem hisse senedi piyasasını hem de enflasyonu yenebiliyor.

A ve B Tipi Fonlar, İMKB Getirileri ve Enflasyon

Kaynaklar: www.persembe.com; KYD; EFAMA; ICI

Ali Perşembe

www.persembe.com