İMKB KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ

Ali Perşembe
25 Ağustos 2007, Dünya Gazetesi

Ülkemizde “Kurumsal Yönetim İlkeleri”, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından Temmuz 2003 tarihinde yayınlandı ve daha sonra Şubat 2005 tarihinde revize edildi.  Bu ilkeler, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve bu iki örgütün özel sektör temsilcilerinin katılımı ile birlikte oluşturduğu Global Kurumsal Yönetim Forumu (GCGF) öncü çalışmaları temel alınarak, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kurulan komiteye Sermaye Piyasası Kurulu’nun, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın ve Türkiye Kurumsal Yönetim Forumu’nun uzmanları ve temsilcileri dahil edilerek, bir çok akademisyen, özel sektör temsilcisi, kamu kuruluşları ile çeşitli meslek örgütlerinin görüş ve önerileri dikkate alındıktan sonra ülke koşullarına göre uyarlandı.

Son on yılda küresel bazda yaşanan uluslararası finansal krizlerin ve şirket skandallarının arkasında yatan ana nedenlerin arasında hep kötü ve yetersiz kurumsal yönetim uygulamalarının yer alışı konuya verilen önemi ve kurumsal platformda oluşan farkındalığı büyük ölçüde artırdı.  “Kurumsal Yönetim İlkeleri”nin doğru ve kapsamlı bir biçimde uygulanmasının sadece bu tür kriz ve skandalları önlemekle kalmayıp, aynı zamanda şirketlerin performanslarını, kârlılıklarını, pay sahiplerinin getirilerini, menfaat sahiplerinin memnuniyetini, şirketlerin kredi bulma olanak ve seçeneklerini, kamuoyu gözünde saygınlıklarını ve marka değerlerini artırdığı; sermaye ve kredi maliyetlerini düşürdüğü; ve “kredi derecelendirme” notlarına olumlu etki yaptığı sayıları gittikçe artan birçok ampirik deney ve çalışma tarafından desteklendi.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun yanında İMKB de ülkemizde en iyi kurumsal yönetim uygulamalarının yerleşmesine katkıda bulunmak, konu hakkında inisiyatifli davranan şirketleri teşvik etmek, diğerlerine referans oluşturmak ve özellikle yabancı yatırımcıları cezbetmek amacıyla bünyesinde bir Kurumsal Yönetim Endeksi oluşturacağını 2005 yılında kamuya duyurmuştu.  İMKB şirketleri için bu endekse dahil olmanın koşulu, kurumsal yönetim ilkelerini hayata geçirmek ve sonucunda SPK tarafından yetkilendirilmiş bir derecelendirme kurumundan 10 üzerinden en az 6 seviyesinde kurumsal yönetim derecelendirme notu almak olarak belirlenmişti.  Nihayet, bitirdiğimiz hafta itibariyle ülkemizde derecelendirme notu alan şirketlerin sayısı beşi buldu ve daha önce belirlendiği gibi İMKB’nin endeksi hayata geçirmesi için önünde bir engel kalmadı.  

Bu endeks, dahil olan şirketlere İMKB kotasyon ücretlerinde %50 indirim teşviğinden yararlanma olanağı sağlayacağı gibi, şirketin marka değerine ve saygınlığına önemli bir katkıda bulunacak ve en önemlisi yabancı yatırımcıların ilgisinde bir öncelik oluşturarak hatırı sayılır bir avantaj sağlayacak.  Bu olumlu beklentiler dünya örnekleriyle ampirik olarak destekleniyor.  Elimizdeki en çarpıcı örnek Brezilya’nın Sao Paulo Borsası BOVESPA’nın oluşturduğu kurumsal yönetim endeksi “Special Corporate Governance Stock Index (IGC)”.  IGC, Haziran 2001’de olusturuldu.  Aradan geçen altı yıl içinde endekse dahil olan şirket sayısı 138’e ulaştı.  Bu şirketler BOVESPA’nın 1.13 trilyon dolarlık piyasa kapitalizasyonunun %57.1’ini, 2.7 milyar dolarlık ortalama günlük işlem değerinin %67.9’unu ve işlem adedinin %68.3’ünü temsil ediyor.  Bu rakamlar elbette son derece önemli ve saygıdeğer seviyelere ulaşmış durumda.  Burada asıl dikkati çeken, geride kalan 6 yıl içinde IGC Kurumsal Yönetim Endeksi’nin borsanın genelini temsil eden IBOVESPA endeksi ile karşılaştırıldığında nasıl performans göstermiş olduğu.  Grafikte de açıkça görülebileceği gibi IGC performansı, IBOVESPA performansının %72 üzerinde.  Başka bir ifadeyle, kurumsal yönetim endeksine dahil olan şirketlerin oluşturduğu bir portföy, Sao Paulo Borsası’nın gösterge niteliğindeki genel endeksine dahil olan şirketlerin oluşturduğu bir portföyden %72 daha iyi performans göstermiş.  Bu da, iyi kurumsal yönetim uygulamalarını hayata geçiren şirketlerin diğerlerinden daha iyi performans gösterdikleri, daha kârlı oldukları, pay sahiplerinin getirilerini artırdıkları, menfaat sahiplerini memnun ettikleri, daha rahat ve ucuz kredi buldukları, daha düşük sermaye maliyetleri ile çalıştıkları, kamuoyu gözünde saygınlık kazandıkları ve marka değerlerini artırdıkları tezini destekliyor. 

İMKB Kurumsal Yönetim Endeksi’nin de hayata geçmesiyle ülkemizde de farkındalığın ve endekse dahil olan şirketlerin sayısının hızla artacağı ve en önemlisi bu şirketlerin yukarıda sayılan tezleri haklı çıkaracağı konusunda kuşkumuz yok.